3 września 2009 r. w Centralnej Bibliotece Wojskowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego odbyła się konferencja naukowa: Nauka strategii z wojny obronnej 1939 r. dla tworzenia potęgi obronnej Polski w XXI wieku. Sesja została zorganizowana przy współudziale Wiceprzewodniczącej Sejmowej Komisji Obrony Narodowej, Rektora-Komendanta Akademii Obrony Narodowej, Szefa Zarządu Planowania Strategicznego Sztabu Generalnego WP, Dyrektora Departamentu Wychowania i Promocji Obronności MON oraz Dyrektora Centralnej Biblioteki Wojskowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego.
Celem konferencji było określenie strategicznych wniosków z dziedzictwa przygotowań obronnych II RP i klęski wrześniowej 1939 r. dla tworzenia niepokonalnej potęgi obronnej Polski w XXI w.
Konferencję otworzyła Poseł na Sejm RP, Pani Jadwiga ZAKRZEWSKA, Wiceprzewodnicząca Sejmowej Komisji Obrony Narodowej, która w swym wystąpieniu postawiła pytanie - czy potrafimy wyciągnąć wnioski z przeszłości? Wspomniała słynne wystąpienie Jana Pawła II w polskim Sejmie z okazji 60 rocznicy wybuchu wojny, w którym Papież odwoływał się do chlubnej polskiej tradycji wojskowej. Ważne było również przywołanie trafnych słów Marszałka Józefa Piłsudskiego, który uczulał potomnych by samemu pisali swoją historię, bo inaczej uczynią to inni.
Po wystąpieniu Pani Poseł, prowadzący konferencję prof. AON dr hab. Dariusz KOZERAWSKI, Szef Katedry Strategii i Geostrategii WBN AON, przedstawił program obrad oraz zaprosił do zwiedzania wystaw, przygotowanych przez Dom Żołnierza Polskiego.
Ppłk dr Juliusz TYM z Akademii Obrony Narodowej, przedstawił temat: Dokonania II RP w organizacji wojska i przygotowaniach obronnych, w którym zarysował elementy siły narodowej oraz obronnej państwa polskiego, a także dokonał analizy położenia Rzeczpospolitej w Europie w latach 1921-1939, stanu osobowego Wojska Polskiego oraz całościowe porównanie produkcji przemysłowej Polski i Niemiec. Analizując wydatki państwa polskiego na obronność w latach 1934-1935 oraz program modernizacji i rozbudowy Wojska Polskiego na lata 1936-1942, ppłk TYM postawił tezę, iż nawet wydając dwa budżety Polski, przewaga III Rzeszy wyniosłaby 16 do 1. Na koniec wystąpienia referent zaznaczył wysoką pozycję Sił Zbrojnych w II Rzeczpospolitej, śmiałe i obiecujące programy rozbudowy armii z zapewnionym finansowaniem, dostosowanym do możliwości Polski.
Prof. dr hab. Wiesław WYSOCKI z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, dokonał analizy Planu obronnego Naczelnego Wodza. Przedstawił ogólne koncepcje tegoż planu, jak również kolejne jego warianty, zmieniające się zależnie od wydarzeń na europejskiej scenie politycznej (Anschluss Austrii, układ monachijski). Profesor Wysocki wystawił wysoką ocenę polskiemu wywiadowi wojskowemu, dzięki któremu polski Sztab Główny był bardzo dobrze zorientowany w sile zbrojnej Niemiec, jak również w kierunkach możliwych uderzeń oraz ilości wojsk przewidzianych do tych działań. W koncepcjach Naczelnego Wodza dominował wariant polityczny: jak najdłużej wytrzymać w oporze przy pierwszym uderzeniu, jednocześnie nie dać się rozbić przed rozpoczęciem działań sprzymierzonych. Profesor Wysocki oceniał ideę marszałka Rydza-Śmigłego za dość ambitną, lecz analiza działań ZSRR i sojuszników była chybiona. Ostatecznie, wnioskował referent, Polska do wojny była przygotowana i nie była zaskoczona, natomiast zawiedli sojusznicy i dwulicowa postawa ZSRR.
Prof. AON dr hab. Józef MARCZAK skupił się w swoim wystąpieniu na ocenie strategicznej i wnioskach z klęski wrześniowej 1939. Przedstawiając koncepcję nowoczesnej strategii, ocenił że wynika ona z doświadczeń poprzednich konfliktów. Na barwnym przykładzie biblijnego starcia Dawida z Goliatem, stwierdził że kluczem do sukcesu, mimo przewagi przeciwnika, jest wybór właściwej strategii, która może złamać tą dominację.
Prof. UHP dr hab. Stefan Józef PASTUSZKA z Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego w Kielcach, zaprezentował referat: Wpływ kampanii wrześniowej 1939 r. na koncepcję kształcenia i wychowania żołnierzy SZ RP dla przyszłości. Prelegent skoncentrował swoje rozważania na znaczeniu psychiki wojska, jako ważnego czynnika zapewniających armii zwycięstwo. Przedstawił na przykładach, jak dużą wartość wychowawczą żołnierzy w dalszym etapie II wojny światowej, miały doświadczenia z kampanii 1939 roku. Podkreślił również, jak ważnym czynnikiem, jest apolityczność armii, podając negatywny przykład rywalizacji pomiędzy generałem Sosnkowskim a Wodzem Naczelnym generałem Sikorskim, które to relacje źle wpływały na motywację żołnierzy PSZ na Zachodzie.
Po części referatowej, prowadzący konferencję, zaprosił gości do dyskusji, która ze względu na tematykę okazała się bardzo ożywioną wymianą poglądów. Jednym z ciekawszych wystąpień w tej części była wypowiedź wybitnego znawcy wojny 1939 roku, Pana dr Leszka MOCZULSKIEGO.
Podsumowując konferencję prof. AON dr hab. Dariusz KOZERAWSKI podkreślił, że głównym wnioskiem na przyszłość, może być budowa potęgi cywilizacyjnej Polski, zamiast militarnej oraz potrzeba korzystania z doświadczeń przeszłości, dostosowując je do współczesnych uwarunkowań, jakże odmiennych od czasów ostatniej wojny światowej.
Analizując główne tło dyskusji, oraz podsumowując konferencję prof. AON dr hab. Dariusz KOZERAWSKI, zwrócił uwagę, że Wojsko Polskie z 1939 roku było największą armią w dziejach Rzeczpospolitej, które obok nowoczesności, było strukturą o wielkim potencjale moralnym, decydującym nie tylko o prowadzeniu dalszej walki, ale to właśnie wojsko miało ogromny wpływ na przetrwanie całego narodu.
Na zakończenie konferencji organizatorzy zaprosili zebranych na gorącą, wojskową grochówkę.
